Kısa cevap: Stopaj, vergi sorumlusunun yaptığı ödemeden kestiği ve muhtasar beyanname ile beyan ettiği gelir vergisidir. Başlıca oranlar: gayrimenkul kirası %20, serbest meslek ödemeleri %20, telif gibi GVK 18. madde kapsamındaki ödemeler %17, yıllara yaygın inşaat hakedişleri %5, esnaf muaflığındakilerden alımlarda emtia ve hurdada %2, diğer mallarda %5, hizmetlerde %10. Ücretlerde ise gelir vergisi tarifesi uygulanır. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi izleyen ayın 26'sına kadar verilir, kesilen vergi de aynı gün ödenir.
Bu yazı, kira, avukat ya da mali müşavir ücreti, taşeron hakedişi gibi ödemeler yapan şirketlerin muhasebe ekipleri ve "bu ödemeden stopaj kesmem gerekiyor mu?" sorusunu soran işletme sahipleri için hazırlandı. Stopaj kesmesi gerekirken kesmeyen işveren, vergiyi kendi cebinden ödemek zorunda kalabilir.
Sahada en sık gördüğümüz hata, net üzerinden anlaşılmış bir ödemede stopajın net tutara uygulanması. Aşağıda oranları, brütleştirmeyi ve muhtasar beyan sürecini örneklerle anlatıyoruz.
Stopaj nedir, kimler kesmek zorunda?
Stopaj (vergi tevkifatı), gelir vergisinin geliri elde edenden değil, ödemeyi yapan kişi ya da kurumdan alınmasıdır. Ödemeyi yapan taraf "vergi sorumlusu" olarak vergiyi keser, muhtasar beyannameyle beyan eder ve öder; geliri elde eden ise kesilen vergiyi gerektiğinde kendi yıllık beyannamesinde mahsup eder.
Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 94. maddesine göre başlıca vergi sorumluları şunlardır: kurumlar vergisi mükellefi şirketler, ticari kazancını bilanço ya da işletme esasına göre tespit eden gelir vergisi mükellefleri, serbest meslek erbabı ve kamu idareleri. Vergi sorumlusu olmayan bir gerçek kişinin yaptığı ödemelerde, örneğin konutunu kiralayan bir kiracıda, stopaj yükümlülüğü yoktur.
2026 stopaj oranları tablosu
| Ödeme türü | Dayanak | Stopaj oranı |
|---|---|---|
| Gayrimenkul kira ödemeleri (GVK 70 kapsamı) | GVK 94/5-a | %20 |
| Serbest meslek ödemeleri (avukat, mali müşavir, danışman vb.) | GVK 94/2-b | %20 |
| GVK 18. madde kapsamındaki serbest meslek ödemeleri (telif vb.) | GVK 94/2-a | %17 |
| Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri hakedişleri | GVK 94/3 | %5 |
| Esnaf muaflığındakilerden emtia ve hurda alımı | GVK 94/13 | %2 |
| Esnaf muaflığındakilerden diğer mal alımı | GVK 94/13 | %5 |
| Esnaf muaflığındakilerden hizmet alımı | GVK 94/13 | %10 |
| Ücretler | GVK 94/1, GVK 103 | Gelir vergisi tarifesi (%15, %20, %27, %35, %40), kümülatif matraha göre |
Kâr payı, faiz ve benzeri sermaye ödemeleri de stopaja tabidir; bu oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebildiği için ödeme öncesinde GİB'in güncel tablosundan kontrol edilmelidir. Ücretlerde ayrıca binde 7,59 damga vergisi kesilir; asgari ücrete isabet eden kısım gelir ve damga vergisinden istisnadır. Ücret stopajının adım adım hesabını brütten nete maaş hesaplama 2026 yazımızda gösterdik.
Stopaj nasıl hesaplanır? Örneklerle
Stopaj her zaman brüt tutar üzerinden hesaplanır. Ödeme net olarak kararlaştırılmışsa önce brüt tutar bulunur: brüt = net ÷ (1 − stopaj oranı). Aşağıdaki örneklerde tutarlar kuruşa yuvarlanmıştır; sonuçlar tam çıktığı için ek yuvarlama gerekmedi.
| Ödeme | Brüt tutar | Hesap | Kesilecek stopaj | Karşı tarafa ödenen |
|---|---|---|---|---|
| Avukatlık ücreti (brüt anlaşma) | 50.000,00 TL | 50.000,00 × %20 | 10.000,00 TL | 40.000,00 TL + KDV |
| İşyeri kirası (net 40.000 TL anlaşma) | 40.000,00 ÷ 0,80 = 50.000,00 TL | 50.000,00 × %20 | 10.000,00 TL | 40.000,00 TL |
| Telif ödemesi (GVK 18) | 30.000,00 TL | 30.000,00 × %17 | 5.100,00 TL | 24.900,00 TL |
| Yıllara yaygın inşaat hakedişi | 1.000.000,00 TL | 1.000.000,00 × %5 | 50.000,00 TL | 950.000,00 TL + KDV |
| Esnaf muaflığındaki kişiden hizmet | 8.000,00 TL | 8.000,00 × %10 | 800,00 TL | 7.200,00 TL |
Avukatlık örneğinde KDV, stopaj kesilmeden önceki brüt tutar üzerinden hesaplanır: 50.000,00 × %20 = 10.000,00 TL KDV eklenir. Böylece serbest meslek makbuzunda brüt 50.000,00 TL, stopaj 10.000,00 TL, KDV 10.000,00 TL ve tahsil edilen tutar 50.000,00 TL görünür. Bazı hizmetlerde ayrıca KDV tevkifatı da gündeme gelebilir; bunu ayrı değerlendirmek gerekir.
Muhtasar beyanname ne zaman verilir?
Ücret ödemesi yapan işverenler, kesilen gelir vergisi ile SGK prim bildirimlerini tek bir beyanname olan muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile verir. Beyanname, ödemenin yapıldığı ayı izleyen ayın 26'sına kadar verilir ve kesilen vergi aynı gün ödenir. SGK primleri ise izleyen ayın son gününe kadar ödenir. Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse süre ilk iş gününe kayar; bayram gibi nedenlerle yapılan tek seferlik uzatmaları da GİB duyurularından takip etmek gerekir.
Kira ve serbest meslek ödemelerindeki stopaj da aynı beyannamede, ödemenin yapıldığı ayın muhtasarında beyan edilir. Beyannamenin kendisi de damga vergisine tabidir: yalnız muhtasar beyanname için 2026 tutarı 791,00 TL'dir; muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin tutarı kaynaklarda farklı geçtiği için güncel tutarı GİB duyurusundan kontrol edin. Süre ve gecikme sonuçlarını muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Sık yapılan hatalar
- Net tutar üzerinden stopaj hesaplamak. Net 40.000 TL'lik kirada stopaj 8.000 TL değil 10.000 TL'dir; fark ödeme yapan şirketin sorumluluğunda kalır.
- Hesaben ödemeyi atlamak. Stopaj yalnız nakit ödemede değil, tutarın karşı taraf adına borç olarak kaydedildiği anda da doğar.
- Esnaf muaflığındaki kişiden alımda belge düzenlememek. Bu alımlarda gider pusulası düzenlenir ve stopaj kesilir; belgesiz ödeme hem gider hem stopaj sorunu yaratır.
- Telif ödemelerini serbest meslek oranıyla kesmek. GVK 18. madde kapsamındaki ödemelerde oran %17'dir; doğru kapsamı belirlemek gerekir.
- Stopajı beyan edip ödemeyi unutmak. Beyan edilmiş ama ödenmemiş vergi için gecikme zammı işler.
Sık sorulan sorular
Stopaj oranları 2026'da kaç?
Gayrimenkul kirası ve serbest meslek ödemelerinde %20, telif gibi GVK 18. madde kapsamındaki ödemelerde %17, yıllara yaygın inşaat hakedişlerinde %5'tir. Esnaf muaflığındakilerden alımlarda oran mal türüne göre %2, %5 ya da %10'dur.
Muhtasar beyanname ne zaman verilir?
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, ödemenin yapıldığı ayı izleyen ayın 26'sına kadar verilir; kesilen vergi de aynı gün ödenir.
Şahıs olarak ev kiralıyorum, stopaj keser miyim?
Vergi sorumlusu olmayan bir gerçek kişi olarak konut kiralıyorsanız stopaj kesmezsiniz. Stopaj yükümlülüğü şirketler, tacirler ve serbest meslek erbabı gibi vergi sorumlularına aittir.
Stopaj brütten mi netten mi hesaplanır?
Her zaman brütten. Ödeme net kararlaştırılmışsa önce brüt tutar bulunur; %20 stopajlı ödemede brüt, net tutarın 0,80'e bölünmesiyle hesaplanır.
Stopaj hatalarının çoğu, kira ve serbest meslek ödemelerinin bordrodan ayrı, elle izlenmesinden doğuyor: brüt-net karışıyor, bir ayın ödemesi muhtasara girmiyor. Ön muhasebe programımız gider ve cari kayıtlarını düzenli tutarak hangi ödemenin hangi döneme ait olduğunu izlenebilir kılar; İş Platformu ise tedarikçi, sözleşme ve ödeme bilgisini tek yerde birleştirir. Kendi verinizle nasıl çalıştığını görmek için ücretsiz demo talep edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinize özel durumlarda mali müşavirinize ya da iş hukuku uzmanına danışın.

