EN Giriş Ön teşhis görüşmesi
Sürdürülebilirlik

ESG nedir? Çevresel, sosyal ve yönetişim kriterleri örneklerle

ESG nedir, E, S ve G başlıkları altında hangi kriterler değerlendirilir? Şirketler için örnekler, göstergeler ve ilk adımlar.

İsa Özinan 3 dakikalık okuma
ESG nedir? Çevresel, sosyal ve yönetişim kriterleri örneklerle

Kısa cevap: ESG, Environmental (Çevresel), Social (Sosyal) ve Governance (Yönetişim) kelimelerinin baş harfleridir. Yatırımcıların, bankaların ve büyük müşterilerin bir şirketi finansal tabloların ötesinde değerlendirdiği üç alanı anlatır: çevresel etkiler (enerji, emisyon, atık), insanlara etkiler (çalışanlar, iş sağlığı, tedarik zinciri) ve yönetim kalitesi (yönetim kurulu, etik, risk yönetimi).

ESG kısaltması önce yatırım dünyasında yaygınlaştı; bugün tedarikçi anketlerinden kredi formlarına kadar pek çok belgede karşımıza çıkıyor.

Bu yazıda her harfin altında hangi konuların değerlendirildiğini ve bir şirketin bu başlıklarda hangi göstergeleri izleyebileceğini örneklerle anlatıyoruz.

E, S ve G altında neler var?

BaşlıkTipik konularÖrnek gösterge
Çevresel (E)Sera gazı emisyonu, enerji, su, atık, hammadde, biyoçeşitliliktCO₂e, kWh/ürün, geri dönüşüm oranı
Sosyal (S)İş sağlığı ve güvenliği, çalışan bağlılığı, eşit ücret, eğitim, insan hakları, toplumla ilişkilerKaza sıklık oranı, eğitim saati, çalışan devir hızı
Yönetişim (G)Yönetim kurulu yapısı, etik ve rüşvetle mücadele, risk yönetimi, şeffaflık, veri güvenliğiBağımsız üye sayısı, etik ihbar sayısı, iç denetim bulguları

ESG kimin için önemli?

  • Büyük müşteriler: Tedarik zincirindeki riskleri raporlamak zorunda oldukları için tedarikçilerine ESG anketi gönderirler.
  • Bankalar: Yeşil Taksonomi Yönetmeliği'yle birlikte kredi portföylerinin çevresel etkisini raporlamaya hazırlanıyorlar.
  • Yatırımcılar: Şirket değerlemesinde ESG risklerini indirim ya da prim gerekçesi olarak kullanırlar.
  • Çalışanlar: Özellikle genç yetenekler işverenin değerlerine bakıyor.

ESG puanı nasıl oluşur?

Derecelendirme kuruluşları ve büyük alıcıların tedarikçi platformları, şirketin yazılı politikalarına, ölçülen göstergelerine ve bunları destekleyen kanıt belgelerine bakar. Puanı en çok düşüren şey genellikle performansın kötü olması değil, kanıtın olmamasıdır: politikası yazılı olmayan, ölçüm yapmayan şirket "bilgi yok" nedeniyle düşük puan alır.

Bir KOBİ için ilk ESG göstergeleri

  1. Yıllık enerji tüketimi ve Kapsam 1-2 karbon ayak izi
  2. İş kazası sayısı ve kayıp gün
  3. Çalışan başına eğitim saati
  4. Kadın çalışan ve yönetici oranı
  5. Yazılı etik ve rüşvetle mücadele politikası
  6. Tedarikçi davranış kuralları

Sık yapılan hatalar

ESG'yi yalnızca çevre konusu sanmak, sosyal ve yönetişim başlıklarını boş bırakmak sık görülür. Oysa anketlerde puanın önemli kısmı yazılı politikalar ve yönetişim sorularından gelir. Bir başka hata da göstergeleri tanımlamadan yıl sonunda geriye dönük veri aramaktır.

Sık sorulan sorular

ESG ile sürdürülebilirlik arasındaki fark nedir?

ESG değerlendirmede kullanılan üç başlığı anlatır; sürdürülebilirlik ise şirketin bu başlıkları yönetme biçimidir.

ESG raporu zorunlu mu?

Türkiye'de zorunlu raporlama TSRS kapsamındaki şirketler içindir. Diğer şirketler müşteri ve banka talebiyle gönüllü olarak raporlar.

ESG puanımızı nasıl yükseltiriz?

Önce eksik politikaları yazılı hale getirin, sonra temel göstergeleri ölçmeye başlayın ve her iddianızı bir belgeyle destekleyin.

ESG başlıklarında en hızlı ilerleme, eksik politikaların tamamlanması ve temel göstergelerin ölçülmesiyle gelir. ESG strateji ve politika hizmetimiz bu iki adımı yönetim ekibiyle birlikte kurar. Sosyal başlıklarda çalışan bağlılığını ölçmek için anket ve analizlerimize de göz atabilirsiniz.

Son güncelleme: 12 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinize özel durumlarda bir uzmana danışın.

Kaynaklar

Sonraki adım

Bu konuyu şirketinize uygulayalım.

Yazıdaki yaklaşımı işletmenize özel hâle getirelim. Kısa formu doldurun, bir iş günü içinde size dönelim.

WhatsApp
PositiveSSL güvenli site