Kısa cevap: ESG, Environmental (Çevresel), Social (Sosyal) ve Governance (Yönetişim) kelimelerinin baş harfleridir. Yatırımcıların, bankaların ve büyük müşterilerin bir şirketi finansal tabloların ötesinde değerlendirdiği üç alanı anlatır: çevresel etkiler (enerji, emisyon, atık), insanlara etkiler (çalışanlar, iş sağlığı, tedarik zinciri) ve yönetim kalitesi (yönetim kurulu, etik, risk yönetimi).
ESG kısaltması önce yatırım dünyasında yaygınlaştı; bugün tedarikçi anketlerinden kredi formlarına kadar pek çok belgede karşımıza çıkıyor.
Bu yazıda her harfin altında hangi konuların değerlendirildiğini ve bir şirketin bu başlıklarda hangi göstergeleri izleyebileceğini örneklerle anlatıyoruz.
E, S ve G altında neler var?
| Başlık | Tipik konular | Örnek gösterge |
|---|---|---|
| Çevresel (E) | Sera gazı emisyonu, enerji, su, atık, hammadde, biyoçeşitlilik | tCO₂e, kWh/ürün, geri dönüşüm oranı |
| Sosyal (S) | İş sağlığı ve güvenliği, çalışan bağlılığı, eşit ücret, eğitim, insan hakları, toplumla ilişkiler | Kaza sıklık oranı, eğitim saati, çalışan devir hızı |
| Yönetişim (G) | Yönetim kurulu yapısı, etik ve rüşvetle mücadele, risk yönetimi, şeffaflık, veri güvenliği | Bağımsız üye sayısı, etik ihbar sayısı, iç denetim bulguları |
ESG kimin için önemli?
- Büyük müşteriler: Tedarik zincirindeki riskleri raporlamak zorunda oldukları için tedarikçilerine ESG anketi gönderirler.
- Bankalar: Yeşil Taksonomi Yönetmeliği'yle birlikte kredi portföylerinin çevresel etkisini raporlamaya hazırlanıyorlar.
- Yatırımcılar: Şirket değerlemesinde ESG risklerini indirim ya da prim gerekçesi olarak kullanırlar.
- Çalışanlar: Özellikle genç yetenekler işverenin değerlerine bakıyor.
ESG puanı nasıl oluşur?
Derecelendirme kuruluşları ve büyük alıcıların tedarikçi platformları, şirketin yazılı politikalarına, ölçülen göstergelerine ve bunları destekleyen kanıt belgelerine bakar. Puanı en çok düşüren şey genellikle performansın kötü olması değil, kanıtın olmamasıdır: politikası yazılı olmayan, ölçüm yapmayan şirket "bilgi yok" nedeniyle düşük puan alır.
Bir KOBİ için ilk ESG göstergeleri
- Yıllık enerji tüketimi ve Kapsam 1-2 karbon ayak izi
- İş kazası sayısı ve kayıp gün
- Çalışan başına eğitim saati
- Kadın çalışan ve yönetici oranı
- Yazılı etik ve rüşvetle mücadele politikası
- Tedarikçi davranış kuralları
Sık yapılan hatalar
ESG'yi yalnızca çevre konusu sanmak, sosyal ve yönetişim başlıklarını boş bırakmak sık görülür. Oysa anketlerde puanın önemli kısmı yazılı politikalar ve yönetişim sorularından gelir. Bir başka hata da göstergeleri tanımlamadan yıl sonunda geriye dönük veri aramaktır.
Sık sorulan sorular
ESG ile sürdürülebilirlik arasındaki fark nedir?
ESG değerlendirmede kullanılan üç başlığı anlatır; sürdürülebilirlik ise şirketin bu başlıkları yönetme biçimidir.
ESG raporu zorunlu mu?
Türkiye'de zorunlu raporlama TSRS kapsamındaki şirketler içindir. Diğer şirketler müşteri ve banka talebiyle gönüllü olarak raporlar.
ESG puanımızı nasıl yükseltiriz?
Önce eksik politikaları yazılı hale getirin, sonra temel göstergeleri ölçmeye başlayın ve her iddianızı bir belgeyle destekleyin.
ESG başlıklarında en hızlı ilerleme, eksik politikaların tamamlanması ve temel göstergelerin ölçülmesiyle gelir. ESG strateji ve politika hizmetimiz bu iki adımı yönetim ekibiyle birlikte kurar. Sosyal başlıklarda çalışan bağlılığını ölçmek için anket ve analizlerimize de göz atabilirsiniz.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinize özel durumlarda bir uzmana danışın.

