Kısa cevap: Netten brüte hesap, brütten nete hesabın tersidir. 2026'da Ocak ayında, %15 vergi diliminde ve SGK tavanının altında net ücret = brüt × 0,71491 + 4.462,03 TL'dir; buradan brüt = (net − 4.462,03) / 0,71491 bulunur. 40.000 TL net için Ocak brütü 49.709,72 TL'dir. Kümülatif matrah üst dilimlere geçtikçe aynı net için gereken brüt artar; aynı çalışanda Kasım ve Aralık brütü 55.692,02 TL olur.
Netten brüte hesap en çok iki yerde gerekir: iş teklifinde aday "elime şu kadar geçsin" dediğinde ve şirket bir çalışana net üzerinden zam sözü verdiğinde. Bordro ise her zaman brüt üzerinden yapılır; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi brütten hesaplanır. Bu yüzden konuşulan net, bordroya girmeden önce brüte çevrilmek zorundadır.
Bu yazıda 2026 parametreleriyle formülü kuruyor, 40.000 TL net için brütü adım adım buluyor ve net sabit tutulduğunda brütün yıl içinde nasıl değiştiğini gösteriyoruz. Örnekte ek ödeme yok, çalışan tam ay çalışıyor ve yıl başından beri aynı işverende.
Netten brüte maaş hesabı neden tek bir oranla yapılmaz?
Brütten nete kesintilerin bir kısmı brütün sabit yüzdesidir, bir kısmı ise sabit tutardır. SGK işçi payı %14 ve işsizlik sigortası işçi payı %1 brütle orantılı artar. Gelir vergisi ise kümülatif matraha göre %15, %20, %27 diye kademeli yükselir ve hesaplanan vergiden her ay asgari ücret gelir vergisi istisnası düşülür. Damga vergisinde binde 7,59 oran brütün asgari ücreti aşan kısmına uygulanır.
Sabit tutarlı istisnalar yüzünden "net bölü 0,85" ya da "net bölü 0,70" gibi kısa yollar doğru sonuç vermez. Doğru yöntem, kesintileri brüt cinsinden yazıp denklemi brüte göre çözmektir.
Netten brüte formül nasıl kurulur?
Brütü B ile gösterelim. Brüt, asgari ücret (33.030,00 TL) ile prime esas kazanç (PEK) üst sınırı arasındaysa ve ayın matrahının tamamı tek bir vergi dilimine düşüyorsa kalemler şöyledir:
| Kalem | Brüt cinsinden | Açıklama |
|---|---|---|
| SGK işçi payı | 0,14 × B | %9 malullük, yaşlılık ve ölüm + %5 genel sağlık sigortası |
| İşsizlik işçi payı | 0,01 × B | %1 |
| Gelir vergisi matrahı | 0,85 × B | Brütten iki prim düşülür |
| Hesaplanan gelir vergisi (%15 diliminde) | 0,1275 × B | 0,85 × B × %15 |
| Asgari ücret GV istisnası | 4.211,33 TL | Ocak – Haziran; vergiden düşülür |
| Hesaplanan damga vergisi | 0,00759 × B | Binde 7,59 |
| Asgari ücret DV istisnası | 250,70 TL | Her ay aynı |
Net = B − 0,15 B − (0,1275 B − 4.211,33) − (0,00759 B − 250,70) olur. Sadeleştirince net = 0,71491 × B + 4.462,03, yani B = (net − 4.462,03) / 0,71491 çıkar.
Dilim ya da istisna dönemi değişince yalnız katsayı ve sabit değişir:
| Ayın durumu (2026) | Katsayı | Sabit (TL) |
|---|---|---|
| %15 dilimi, Ocak – Haziran | 0,71491 | 4.462,03 |
| %20 dilimi, Ocak – Haziran | 0,67241 | 4.462,03 |
| %20 dilimi, Temmuz | 0,67241 | 4.788,45 |
| %20 dilimi, Ağustos – Aralık | 0,67241 | 5.865,80 |
| %27 dilimi, Ağustos – Aralık | 0,61291 | 5.865,80 |
Ayın matrahı iki dilime bölünüyorsa (kümülatif matrah o ay 190.000 TL ya da 400.000 TL sınırını geçiyorsa) tek satırlık formül çalışmaz. Bu aylarda brüt, deneme yoluyla ya da bordro programıyla bulunur: bir brüt seçilir, brütten nete hesaplanır, net hedefe eşitlenene kadar brüt düzeltilir.
Örnek: 40.000 TL net maaşın Ocak brütü
Formülle brüt = (40.000 − 4.462,03) / 0,71491 = 49.709,71 TL bulunur. Her kalem kuruşa yuvarlandığı için bu brütün neti 39.999,99 TL çıkar; brütü 1 kuruş artırınca net tam tutar. Son adımda her zaman brütten nete doğrulama yapın:
| Kalem | Tutar (TL) | Nasıl bulundu |
|---|---|---|
| Brüt ücret | 49.709,72 | Formül + 1 kuruş düzeltme |
| SGK işçi payı (%14) | 6.959,36 | 49.709,72 × %14 |
| İşsizlik işçi payı (%1) | 497,10 | 49.709,72 × %1 |
| Gelir vergisi matrahı | 42.253,26 | Brüt − iki prim |
| Hesaplanan gelir vergisi | 6.337,99 | Matrah × %15 |
| Ödenecek gelir vergisi | 2.126,66 | 6.337,99 − 4.211,33 istisna |
| Ödenecek damga vergisi | 126,60 | 377,30 − 250,70 istisna |
| Net ücret | 40.000,00 | Brüt − tüm kesintiler |
Bu brütün işverene maliyeti, imalat dışı sektörde 2 puan indirimle (%19,75 SGK + %2 işsizlik) 60.521,58 TL'dir.
Net sabitse brüt yıl içinde nasıl değişir?
Net üzerinden anlaşılan bir maaşta, kümülatif matrah 190.000 TL'yi ve 400.000 TL'yi geçtiği aylarda aynı neti verebilmek için brütün artırılması gerekir. Temmuz ve Ağustos'ta ise asgari ücret istisnası yükseldiği için gereken brüt bir miktar azalır. 40.000 TL sabit net için 2026 tablosu:
| Ay | Gereken brüt (TL) | Ödenecek GV (TL) | İşveren maliyeti (TL) |
|---|---|---|---|
| Ocak – Nisan | 49.709,72 | 2.126,66 | 60.521,58 |
| Mayıs | 51.291,06 | 3.458,80 | 62.446,86 |
| Haziran | 52.851,65 | 4.773,45 | 64.346,88 |
| Temmuz | 52.366,19 | 4.364,50 | 63.755,83 |
| Ağustos – Eylül | 50.763,96 | 3.014,77 | 61.805,12 |
| Ekim | 54.360,85 | 6.044,82 | 66.184,34 |
| Kasım – Aralık | 55.692,02 | 7.166,22 | 67.805,03 |
Kasım brütü formülle de doğrulanabilir: (40.000 − 5.865,80) / 0,61291 = 55.692,03 TL. Yıl boyunca toplam brüt 622.620,59 TL, işverene toplam maliyet 758.040,53 TL olur. Brüt yıl boyu Ocak tutarında sabit kalsaydı maliyet 726.258,96 TL olurdu; aradaki 31.781,57 TL, net garantisinin şirkete yıllık bedelidir.
Asgari ücret, PEK tavanı ve yıl içinde işe girenler
- Asgari ücret: 2026'da net asgari ücret 28.075,50 TL, brütü 33.030,00 TL'dir. Asgari ücrette ödenecek gelir ve damga vergisi sıfır olduğu için brüt, net + %15 işçi primi ile bulunur. Tam ay çalışan biri için bu netin altında bir brüt hesaplanamaz.
- PEK üst sınırı: Aylık brüt 297.270,00 TL'yi aşarsa SGK ve işsizlik primi tavandan sabit tutar olarak kesilir; formüldeki 0,15 katsayısı geçerliliğini yitirir ve hesap yeniden kurulur.
- Yıl içinde işe giren: Önceki işverendeki kümülatif matrah devralınmazsa çalışan %15 diliminde varsayılır, brüt düşük hesaplanır ve dilim geçişinde net taahhüdü tutmaz.
Netten brüte hesapta sık yapılan hatalar
- Neti 0,85'e bölmek. 40.000 / 0,85 = 47.058,82 TL brüt, vergiyi hiç hesaba katmaz. Bu brütün Ocak neti 38.104,85 TL'dir; çalışana söz verilenden 1.895,15 TL eksik ödenir.
- İstisnaları unutmak. Asgari ücret istisnaları formülden çıkarılırsa 40.000 TL net için brüt 55.951,10 TL bulunur. Bu brüt Ocak'ta 44.462,03 TL net verir; şirket gereğinden fazla öder.
- Ocak brütünü yıl boyu kullanmak. Net taahhüdü varsa brüt Mayıs, Haziran ve Ekim'de yeniden hesaplanmalıdır; aksi hâlde çalışan yılın ikinci yarısında söz verilenden az alır.
- Sözleşmeyi belirsiz bırakmak. Sözleşmede yalnız "net 40.000 TL" yazıyorsa, vergi dilimi değiştiğinde farkı kimin üstleneceği tartışma konusu olur. Ücretin brüt mü net mi olduğu ve net taahhüdünün hangi ayları kapsadığı açıkça yazılmalıdır.
Brütten nete adımların her birini brütten nete maaş hesaplama 2026 yazımızda, asgari ücretin kalemlerini ise 2026 asgari ücret: net, brüt ve işverene toplam maliyet yazımızda ayrıntılı anlattık.
Sık sorulan sorular
2026'da 40.000 TL net maaş kaç TL brüt?
Ocak – Nisan aylarında 49.709,72 TL'dir. Kümülatif matrah arttıkça aynı net için gereken brüt yükselir ve Kasım – Aralık'ta 55.692,02 TL'ye çıkar.
Netten brüte hesapta asgari ücret istisnası dikkate alınır mı?
Evet. Asgari ücret gelir vergisi istisnası (Ocak – Haziran 4.211,33 TL, Temmuz 4.537,75 TL, Ağustos – Aralık 5.615,10 TL) ve 250,70 TL damga vergisi istisnası her ücretlinin netini artırır; formüle sabit tutar olarak girer.
Net maaş anlaşmasında brüt neden her ay aynı değil?
Gelir vergisi yıl başından biriken matrah üzerinden kademeli hesaplanır. Matrah üst dilime geçtiğinde aynı neti korumak için brütün artırılması gerekir.
Net asgari ücretin brütü ne kadar?
2026'da net asgari ücret 28.075,50 TL, brüt asgari ücret 33.030,00 TL'dir. Asgari ücretten yalnız %14 SGK ve %1 işsizlik işçi payı kesilir.
Net üzerinden anlaşılan maaşlarda sorun genellikle ilk aylarda değil, dilim geçişlerinde ortaya çıkar: brüt güncellenmez, çalışan netinin düştüğünü bordroda görür ve konu İK'ya şikâyet olarak döner. Dijital İK ve bordro modülü, ücret tanımlarını ve bordro hesaplarını tek yerde tutarak bu kontrolleri her ay aynı kurallarla yapmayı kolaylaştırır. Kendi örnek bordronuzla ücretsiz demoda deneyebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinize özel durumlarda mali müşavirinize ya da iş hukuku uzmanına danışın.
