Kısa cevap: 13 haftalık nakit akış tablosu, önümüzdeki üç ayın nakit girişlerini ve çıkışlarını hafta hafta gösteren basit bir tablodur. Başlangıç bakiyesine o hafta beklenen tahsilatlar eklenir, ödemeler düşülür ve hafta sonu bakiyesi bulunur. Her hafta gerçekleşenler girilip tablo bir hafta ileri kaydırılır. Değeri tahminin mükemmel olmasında değil, nakit sıkışmasını haftalar önceden görüp bankayla, tedarikçiyle ya da müşteriyle zamanında konuşabilmenizde.
Kâr eden bir şirketin maaş gününde kasası boş kalabilir. Bu, finansal tabloları iyi görünen birçok şirketin yaşadığı ve dışarıdan kimsenin fark etmediği bir sıkışmadır.
Gelir tablosu geçmişi anlatır. Nakit akış tablosu ise yarını. Özellikle vadelerin uzadığı, tahsilatın zorlaştığı dönemlerde patronun en çok ihtiyaç duyduğu şey, önümüzdeki haftalarda kasada ne olacağını bilmektir.
Neden 13 hafta?
13 hafta yaklaşık üç ay eder. Aylık tablo çok kaba kalır: ayın 5'inde yapılacak büyük bir ödemeyle 25'inde gelecek bir tahsilat aynı satırda görünür ve aradaki boşluk kaybolur. Yıllık tablo ise bu kadar yakın bir dönem için fazla belirsizdir. Üç ay, hem öngörülebilir hem de önlem almaya yetecek kadar uzun bir süredir.
Tablo nasıl kurulur?
Sütunlara 13 hafta, satırlara şu kalemler yazılır:
- Başlangıç bakiyesi: kasa ve bankalardaki kullanılabilir nakit
- Girişler: müşteri tahsilatları (vadesine göre), çek ve senet tahsilleri, diğer girişler
- Çıkışlar: maaşlar ve SGK, vergiler, tedarikçi ödemeleri, kira ve sabit giderler, kredi taksitleri ve faizler, planlanan yatırımlar
- Hafta sonu bakiyesi: başlangıç + girişler − çıkışlar
Her haftanın kapanış bakiyesi, bir sonraki haftanın başlangıç bakiyesi olur.
Kurgusal bir örnek
Aşağıdaki rakamlar gerçek bir şirkete ait değil; tablonun nasıl okunduğunu göstermek için kurgulandı (bin TL).
| Kalem | 1. hafta | 2. hafta | 3. hafta | 4. hafta |
|---|---|---|---|---|
| Başlangıç bakiyesi | 1.200 | 1.050 | 480 | 610 |
| Müşteri tahsilatları | 650 | 300 | 900 | 400 |
| Maaş ve SGK | 0 | −720 | 0 | 0 |
| Tedarikçi ödemeleri | −600 | −100 | −650 | −550 |
| Kredi taksidi | −200 | 0 | 0 | −200 |
| Vergiler | 0 | −50 | −120 | 0 |
| Hafta sonu bakiyesi | 1.050 | 480 | 610 | 260 |
Bu şirket kâğıt üzerinde kârlı olabilir. Ama tablo dördüncü haftanın sonunda bakiyenin ciddi şekilde düşeceğini şimdiden gösteriyor. Üç hafta önce bunu bilen patronun elinde seçenek vardır: büyük bir müşteriyle tahsilat takvimini konuşmak, bir tedarikçi ödemesini bir hafta ileri almak ya da bankayla zamanında görüşmek. Son gün fark eden patronun elinde ise çoğu zaman tek seçenek kalır.
Her hafta nasıl güncellenir?
- Biten haftanın gerçekleşen rakamlarını girin.
- Tahminle gerçekleşen arasındaki farkı not edin. Tahsilatlar sürekli geç geliyorsa, tahminlerinizi buna göre düzeltin.
- Tabloyu bir hafta ileri kaydırıp 13. haftayı ekleyin.
- Bakiyenin belirlediğiniz alt sınırın altına düştüğü haftaları işaretleyin.
Bu işlem her hafta aynı gün yapıldığında 30–45 dakika sürer. Pazartesi sabahı toplantısının ilk gündem maddesi olması, bizim en çok önerdiğimiz alışkanlık.
[Senin notun: nakit tablosu sayesinde bir şirketin zamanında önlem aldığı bir an. 1–2 cümle, isim vermeden.]
En sık yapılan hatalar
- Tahsilatları fatura tarihine göre yazmak. Tahsilat, paranın hesaba girdiği gündür.
- Vergi ve SGK ödemelerini unutmak.
- Tabloyu bir kez hazırlayıp güncellememek. Güncellenmeyen tablo, yanlış bir güven verir.
- Tek bir kişinin tabloyu bilmesi. Satış ve satın alma ekibi de tahminlere katkı vermeli.
Nereden başlamalı?
Bir Excel sayfası başlamak için yeterli. Hazır bir şablonla başlamak isterseniz Bütçe ve Nakit Akış aracımız bu yapıyla hazırlandı. Kriz dönemlerinde nakdi korumanın diğer yollarını bu yazımızda anlatmıştık.
Nakit yönetimini düzenli bir sisteme bağlamak ve finans tarafında yanınızda birinin olmasını istiyorsanız, finansal analiz ve dış CFO hizmetimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Nakit akış tablosu ile bütçe arasındaki fark ne?
Bütçe yıllık planı ve kârlılığı gösterir. Nakit akış tablosu ise paranın hangi gün kasaya girip çıkacağını gösterir. Bütçesi tutan bir şirket bile nakit sıkışıklığı yaşayabilir.
Küçük bir işletmenin de böyle bir tabloya ihtiyacı var mı?
Belki en çok onun var. Küçük işletmenin nakit tamponu dardır; birkaç günlük gecikme bile ciddi sorun çıkarabilir.
