Kısa cevap: 2026'da emekli aylığı alırken 4/a kapsamında çalışmaya devam eden kişiden sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kesilir. İşçi payı %7,5, işveren payı %22,5'tir; işveren buna ek olarak %2,25 kısa vadeli sigorta kolları primi öder ve toplam işveren yükü %24,75 olur. İşsizlik sigortası primi ne işçiden ne işverenden alınır. 5510 sayılı Kanun md.81/1-(i) hazine indirimi SGDP'li çalışana uygulanmaz. Brüt 50.000 TL alan emekli çalışanın Ocak neti 43.395,03 TL, işverene maliyeti 62.375,00 TL'dir.
Emekli bir çalışanı işe aldığınızda ya da mevcut bir çalışanınıza emekli aylığı bağlandığında bordroda değişen şey, prim türüdür. Çalışan artık tam sigortalı gibi malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortası primine değil, tek bir destek primine tabidir. Gelir vergisi ve damga vergisi tarafında ise hiçbir şey değişmez.
Bu yazıda 2026 oranlarını, brüt 50.000 TL ve asgari ücret için iki örnek hesabı ve bu çalışanlarda en sık karşılaşılan bordro hatalarını ele alıyoruz.
SGDP nedir, kimlerden kesilir?
Sosyal güvenlik destek primi, yaşlılık aylığı aldığı halde bir işverene bağlı olarak çalışmaya devam eden sigortalılardan alınan primdir. Dayanağı 5510 sayılı Kanun md.30'dur. Prime esas kazanç (PEK), yani SGK priminin hesaplandığı ücret, normal çalışandaki gibi belirlenir; yalnız uygulanan oranlar farklıdır.
- Kimler girer: emekli aylığı bağlanmış ve hizmet akdiyle (4/a) çalışan kişiler. Aylığı kesilmeden çalışmaya devam ederler.
- Neyi değiştirir: SGK kesintisinin oranını ve bildirgedeki belge türünü. Bordroda ayrı bir prim satırı olarak izlenir.
- Neyi değiştirmez: gelir vergisi tarifesini, kümülatif matrah uygulamasını, asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnasını.
İşsizlik sigortası primi kesilmediği için emekli çalışan, işten ayrıldığında işsizlik ödeneğine de hak kazanmaz. İşe alım görüşmesinde bunun çalışana açıkça söylenmesi, ileride çıkabilecek "neden ödenek alamıyorum" sorusunu baştan çözer.
SGDP prim oranları 2026: işçi ve işveren payı
Aşağıdaki tabloda emekli çalışan ile emekli olmayan tam sigortalının 2026 prim oranlarını yan yana görebilirsiniz.
| Kalem | Emekli çalışan (SGDP) | Tam sigortalı (karşılaştırma) |
|---|---|---|
| İşçi payı (SGK) | %7,5 SGDP | %14 (%9 MYÖ + %5 GSS) |
| İşsizlik işçi payı | Yok | %1 |
| İşveren payı (SGK) | %22,5 SGDP + %2,25 kısa vade = %24,75 | %21,75 (2 puan indirimle %19,75) |
| İşsizlik işveren payı | Yok | %2 |
| 81/1-(i) hazine indirimi | Uygulanmaz | İmalat dışında 2 puan, imalatta 5 puan |
| İşçi + işveren toplam yük | %32,25 | %38,75 (indirimsiz) |
Kısa vadeli sigorta kolları primi (iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık) 2026'da işyerinin tehlike sınıfına bakılmaksızın %2,25'tir ve yalnız işveren öder. SGDP'li çalışanda da bu prim ödenir; bu yüzden işveren tarafı %22,5 değil, %24,75'tir.
Örnek: brüt 50.000 TL emekli çalışanın Ocak bordrosu
Örnekte çalışan tam ay çalışıyor, ek ödeme yok ve yıl başından beri aynı işverende. Her kalem kuruşa yuvarlandı; karşılaştırma için aynı brütle emekli olmayan bir çalışanın tutarları da verildi.
| Kalem | Emekli çalışan (TL) | Tam sigortalı (TL) |
|---|---|---|
| Brüt ücret | 50.000,00 | 50.000,00 |
| SGK işçi payı | 3.750,00 (%7,5) | 7.000,00 (%14) |
| İşsizlik işçi payı | 0,00 | 500,00 (%1) |
| Gelir vergisi matrahı | 46.250,00 | 42.500,00 |
| Hesaplanan gelir vergisi (%15) | 6.937,50 | 6.375,00 |
| Asgari ücret GV istisnası | 4.211,33 | 4.211,33 |
| Ödenecek gelir vergisi | 2.726,17 | 2.163,67 |
| Ödenecek damga vergisi | 128,80 | 128,80 |
| Net ücret | 43.395,03 | 40.207,53 |
| İşveren SGK payı | 11.250,00 SGDP + 1.125,00 kısa vade | 9.875,00 (%19,75) |
| İşsizlik işveren payı | 0,00 | 1.000,00 |
| İşverene toplam maliyet | 62.375,00 | 60.875,00 |
Damga vergisi iki çalışanda da aynıdır: 50.000 TL × binde 7,59 = 379,50 TL'den 250,70 TL istisna düşülür ve 128,80 TL kalır. Emekli çalışanın neti 3.187,50 TL daha yüksektir, çünkü işçi kesintisi daha düşüktür. İşverenin maliyeti ise 2 puan indirimli tam sigortalıya göre 1.500,00 TL fazladır; indirimin uygulanamadığı bir işyerinde tam sigortalının maliyeti 61.875,00 TL olur ve fark daralır.
Gelir vergisi kümülatif matrahla hesaplandığı için emekli çalışanın neti de yıl içinde düşer. Matrah daha yüksek olduğundan 190.000 TL'lik ilk dilim sınırı, tam sigortalıya göre biraz daha erken aşılır.
Asgari ücretli emekli çalışan neden gelir vergisi öder?
Asgari ücret gelir vergisi istisnası, emekli olmayan bir asgari ücretlinin ödeyeceği vergi kadardır; Ocak – Haziran 2026'da aylık 4.211,33 TL'dir. Emekli çalışanda SGK kesintisi daha düşük olduğu için matrah daha yüksek çıkar ve istisna, hesaplanan vergiyi tamamen karşılamaz.
| Kalem (Ocak 2026) | Tutar (TL) | Nasıl bulundu |
|---|---|---|
| Brüt asgari ücret | 33.030,00 | 2026 tutarı |
| SGDP işçi payı (%7,5) | 2.477,25 | 33.030 × %7,5 |
| Gelir vergisi matrahı | 30.552,75 | 33.030 − 2.477,25 |
| Hesaplanan gelir vergisi | 4.582,91 | 30.552,75 × %15 |
| Asgari ücret GV istisnası | 4.211,33 | Ocak – Haziran tutarı |
| Ödenecek gelir vergisi | 371,58 | 4.582,91 − 4.211,33 |
| Damga vergisi | 0,00 | Brüt, asgari ücreti aşmıyor |
| Net ücret | 30.181,17 | 33.030 − 2.477,25 − 371,58 |
| İşveren SGDP + kısa vade (%24,75) | 8.174,93 | 33.030 × %24,75 |
| İşverene toplam maliyet | 41.204,93 | 33.030 + 8.174,93 |
Bordro programında emekli çalışan için "asgari ücretli, vergi sıfır" varsayımıyla çalışılırsa her ay küçük bir eksik kesinti birikir. Tutar düşük göründüğü için genellikle yıl sonu mutabakatında ya da bir incelemede fark edilir.
EYT indirimi ve hazine indirimi 2026'da var mı?
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesiyle emekli olup çalışmaya devam edenler için işverene tanınan 5 puanlık prim indirimi, 7524 sayılı Kanunla 2024 Eylül dönemi belgelerinden itibaren kaldırıldı. 2026 bordrolarında bu indirim uygulanmaz.
5510 sayılı Kanun md.81/1-(i) kapsamındaki hazine indirimi de SGDP'ye tabi çalışanlar için kullanılamaz. Bu indirim 2026'da imalat dışı sektörlerde 2 puan, imalatta 5 puandır; ancak SGK'nın 2026 teşvik özetinde SGDP'li sigortalılar kapsam dışında sayılır. 6111 sayılı Kanunla getirilen genç ve kadın istihdamı teşviki için de aynı durum geçerlidir.
Emekli çalışanın bordrosunda sık yapılan hatalar
- Emekliliği bordroya geç yansıtmak. Çalışan aylık bağlandığını haber vermezse bordro tam sigortalı gibi devam eder. Geçmiş aylar için belge türü ve prim düzeltmesi gerekir; çalışandan fazla kesilen işsizlik payı da iade konusu olur.
- Hazine indirimini SGDP'li çalışana da uygulamak. İşyerinin tamamında indirim açık bırakılırsa emekli çalışanın işveren payı da düşük hesaplanır. Bu, eksik prim ve gecikme maliyeti doğurur.
- İşsizlik primini kesmeye devam etmek. SGDP'li çalışandan %1 işsizlik payı kesilmez; işveren de %2 ödemez.
- Kısa vade primini unutmak. İşveren payını yalnız %22,5 alıp %2,25 kısa vade primini atlamak, maliyeti olduğundan düşük gösterir.
- Asgari ücretli emekliyi vergiden muaf saymak. Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi küçük bir gelir vergisi çıkar.
- Teşvik planına emekli çalışanı dahil etmek. İşe alım maliyet hesabında 6111 ya da hazine indirimi varsayılırsa bütçe sapar.
Oranların tam sigortalıdaki karşılıklarını SGK prim oranları 2026 yazımızda, kümülatif vergi hesabını ise brütten nete maaş hesaplama yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Sık sorulan sorular
Emekli çalışandan 2026'da ne kadar SGK kesintisi yapılır?
Brüt ücretin %7,5'i SGDP işçi payı olarak kesilir. İşsizlik sigortası primi kesilmez.
Emekli çalışanın işverene maliyeti ne kadar?
İşveren brüt ücretin %22,5'i SGDP ve %2,25'i kısa vade primi olmak üzere toplam %24,75 öder. Brüt 50.000 TL için toplam maliyet 62.375,00 TL'dir.
Emekli çalışan için 2 puanlık SGK indirimi alınır mı?
Hayır. 5510 md.81/1-(i) hazine indirimi SGDP'ye tabi çalışanlara uygulanmaz. EYT'liler için getirilen 5 puanlık indirim de Eylül 2024 döneminden itibaren kaldırıldı.
Emekli çalışan işten ayrılınca işsizlik maaşı alabilir mi?
Hayır. SGDP'li çalışandan işsizlik sigortası primi alınmadığı için işsizlik ödeneği hakkı doğmaz.
Emekli çalışan gelir vergisi öder mi?
Evet. Gelir vergisi ve damga vergisi emekli olmayan çalışandaki gibi hesaplanır, asgari ücret istisnası da aynı tutarla uygulanır.
Emekli çalışanı olan işyerlerinde en sık gördüğümüz sorun, aynı bordro şablonunun herkese uygulanması ve emekli çalışanın indirim, işsizlik primi ya da teşvik hesabına yanlışlıkla dahil edilmesidir. Dijital İK'nın bordro modülü çalışan bazında sigorta statüsünü tutar ve prim, indirim ve vergi hesaplarını bu statüye göre ayrı ayrı yürütür. Kendi çalışan yapınızla nasıl işlediğini ücretsiz demoda görebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinize özel durumlarda mali müşavirinize ya da iş hukuku uzmanına danışın.

